ललितपुर ।

माघे सङ्क्रान्ति पर्व नजिकिँदै जाँदा काठमाडौं उपत्यकामा परम्परागत परिकार चाकुको माग उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। विशेषगरी ललितपुरको पाटन क्षेत्रमा चाकु उत्पादन गर्ने व्यवसायीहरूलाई अहिले अर्डर पूरा गर्न भ्याइनभ्याइ भएको छ।

चाकु उत्पादकहरूका अनुसार यस वर्ष बजारमा माग अघिल्लो समयको तुलनामा झण्डै दोब्बर पुगेको छ। पाटनमा लामो समयदेखि चाकु बनाउँदै आएका सुरेन्द्र जोशी भन्छन्, पर्वको चहलपहल सुरु भएसँगै कारखानामा उत्पादनको दबाब निकै बढेको छ। उनका अनुसार माघे सङ्क्रान्तिको समयमा उत्पादन हुने चाकु अन्य सामान्य दिनको तुलनामा धेरै गुणा बढी हुन्छ।

माघे सङ्क्रान्तिमा घ्यू–चाकु खाँदा शरीरमा न्यानोपन आउने र जाडो कम हुने जनविश्वास रहिआएको छ। यही मान्यताका कारण यो पर्वमा चाकुको प्रयोग र व्यापार दुवै उच्च हुने गर्छ।

उखुको रस, खाँड, घ्यू र नरिवल प्रयोग गरेर बनाइने चाकु माघे सङ्क्रान्तिको पहिचान बनेको परिकार हो। चन्द्र पात्रो अनुसार दशौँ महिनाको पहिलो दिन मनाइने यस पर्वमा घ्यू–चाकु खाने चलन पुस्तौँदेखि निरन्तर रहँदै आएको छ।

चाकु बनाउन सख्खर पगाल्ने, निरन्तर चलाउँदै गाढा बनाउने र माटोका भाँडामा चिस्याउने प्रक्रिया अपनाइन्छ। त्यसपछि पिट्ने र तान्ने कामबाट चाकुलाई आकर्षक रङ र बनावट दिइन्छ। उत्पादकहरूका अनुसार एउटा चाकु तयार हुन करिब दुईदेखि तीन घण्टा समय लाग्ने गर्दछ। पर्व नजिकिँदै जाँदा पाटनका कारखानाहरूमा चाकु उत्पादनको चहलपहल थप बढेको छ।