काठमाडौं ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङबीच बिहीबार वासिङ्टनमा उच्चस्तरीय भेटवार्ता हुँदैछ। दुई देशबीच लामो समयदेखि जारी व्यापारिक तनाव व्यवस्थापनसँगै आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई), दुर्लभ खनिज तथा क्षेत्रीय सुरक्षा विषय वार्ताको प्रमुख एजेन्डामा रहने अपेक्षा गरिएको छ।
सी बुधबार अमेरिका पुगेका हुन्। उनलाई ट्रम्प र प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पले मेरिल्यान्डस्थित जोइन्ट बेस एन्ड्रयुजमै पुगेर स्वागत गरेका थिए। विमानस्थलमा राष्ट्राध्यक्षलाई अमेरिकी राष्ट्रपतिले व्यक्तिगत रूपमा स्वागत गर्ने यस्तो शैलीलाई दुर्लभ कूटनीतिक प्रोटोकलका रूपमा हेरिएको छ।
बिहीबार ह्वाइट हाउसमा सीका लागि औपचारिक राजकीय स्वागत समारोह आयोजना हुँदैछ। त्यसपछि दुई नेताबीच द्विपक्षीय वार्ता हुनेछ भने साँझ ट्रम्पले सीको सम्मानमा राजकीय रात्रिभोज आयोजना गर्ने कार्यक्रम छ। भ्रमण शुक्रबार सकिनेछ।
वार्ताको प्रमुख विषय अमेरिका–चीन व्यापार सम्बन्ध रहनेछ। दुई देशबीचको व्यापारिक युद्धविराम नोभेम्बरमा सकिने अवस्थामा रहेकाले त्यसलाई थप लम्ब्याउने तथा ट्यारिफ र व्यापार अवरोध घटाउने विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
दुर्लभ खनिज तथा आपूर्ति शृंखलासँग सम्बन्धित विषय पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ। चीन विश्वका महत्वपूर्ण खनिज प्रशोधनमा प्रमुख भूमिका राख्ने भएकाले अमेरिकाले आपूर्ति सुनिश्चिततामा जोड दिँदै आएको छ भने चीनले अमेरिकी निर्यात नियन्त्रणका विषय उठाउँदै आएको छ।
अमेरिका र चीनबीच एआई तथा अत्याधुनिक प्रविधिको विकासमा तीव्र प्रतिस्पर्धा भइरहेका बेला यस क्षेत्रका जोखिम व्यवस्थापनबारे समेत छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकाले राष्ट्रिय सुरक्षामा असर पार्न सक्ने गम्भीर एआई घटनाबारे दुई देशबीच तत्काल सूचना आदानप्रदान गर्ने संयन्त्रको प्रस्ताव गरेको छ। एआई विकाससँगै साइबर सुरक्षा तथा प्रविधिको रणनीतिक प्रयोगका विषय पनि वार्तामा जोडिन सक्ने बताइएको छ।
व्यापार र प्रविधिबाहेक ताइवानको विषय पनि संवेदनशील एजेन्डाका रूपमा रहने सम्भावना छ। चीनले ताइवानलाई आफ्नो भूभाग मान्दै आएको छ भने अमेरिकाले ताइवानलाई सैन्य सहयोग तथा हतियार बिक्री गर्दै आएको छ। यस विषयमा दुई पक्षबीच मतभेद रहँदै आएको छ।
त्यस्तै, इरानसँग सम्बन्धित क्षेत्रीय द्वन्द्वबारे पनि छलफल हुन सक्ने बताइएको छ। चीनको तेहरानसँगको सम्बन्धलाई ध्यानमा राख्दै वासिङ्टनले इरानसम्बन्धी विषयमा बेइजिङको भूमिकाबारे चासो राख्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
वासिङ्टनमा हुने यो भेट एक वर्षभन्दा कम अवधिमा सी र ट्रम्पबीचको तेस्रो प्रत्यक्ष वार्ता हो। यसअघि उनीहरूबीच सन् २०२६ मै बेइजिङमा भेटवार्ता भइसकेको छ।
दुई देशबीच प्रतिस्पर्धा कायम रहे पनि व्यापार, प्रविधि र सुरक्षा क्षेत्रमा तनावलाई नियन्त्रणमा राख्ने प्रयास भइरहेको छ। अमेरिकी पक्षले चीनसँगको सम्बन्धलाई रणनीतिक स्थिरताको ढाँचामा अघि बढाउन खोजेको संकेत दिएको छ भने चीनले पनि संवादमार्फत सम्बन्ध व्यवस्थापनमा जोड दिँदै आएको छ।
बिहीबारको वार्ताबाट व्यापारिक ट्यारिफ, महत्वपूर्ण खनिजको आपूर्ति, एआई संवाद तथा सैन्य सम्पर्कलगायत विषयमा ठोस समझदारी बन्छ वा थप वार्ताका लागि आधार तयार हुन्छ भन्ने विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले चासोका साथ हेरिरहेको छ।
