काठमाडौं।
जुम्लाको सिंजा गाउँपालिका–३, नराकोटमा जन्मिएका २७ वर्षीय सुनिल हमालको यात्रा संघर्ष, उद्यम र सामाजिक सक्रियतासँग जोडिएको छ। मासिक सात हजार रुपैयाँ तलबमा कुरियर राइडरको काम सुरु गरेका उनी अहिले हुलागी लजिस्टिक्स प्रा.लि.का संस्थापकका रूपमा व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन्। व्यवसायसँगै राजनीतिमा सक्रिय हमाल आफूले हासिल गरेको अनुभव जन्मभूमिको विकासमा उपयोग गर्ने सोचका साथ अघि बढेका छन्।
सामान्य ग्रामीण परिवेशमा हुर्किएका हमालमा सानैदेखि सामाजिक विषयप्रति चासो थियो। कक्षा ७–८ मा पढ्दादेखि नै विद्यालयका समस्या र विद्यार्थीका आवाज गजलमार्फत उठाउने गर्थे। त्यही रुचि समयसँगै सिर्जना, सामाजिक काम, उद्यम र राजनीतिक सहभागितासम्म फैलिएको छ।
एसएलसीपछि उच्च शिक्षाको सपना बोकेर काठमाडौं आएका हमालले सन् २०१८ मा टेक्सास कलेजबाट कक्षा १२ पूरा गरे। नतिजाको प्रतीक्षामा रहेको समयलाई उपयोग गर्दै उनले जुम्लाको रोकायाबाडास्थित पाण्डव जीआर बोर्डिङ स्कुलमा अध्यापनसमेत गरे।
त्यसपछि काठमाडौं फर्किएर त्रिचन्द्र कलेजमा अध्ययन थालेका उनले पढाइसँगै आत्मनिर्भर बन्न काम खोजे। यही क्रममा कुरियर कम्पनीमा राइडरको काम पाए। मासिक तलब सात हजार रुपैयाँ थियो। उनका अनुसार त्यही कामले जिम्मेवारी पूरा गर्न, ग्राहकसँग व्यवहार गर्न र श्रमको महत्त्व बुझ्न सिकायो।
कामसँगै जापानी भाषा सिकेका हमाल पछि भाषा प्रशिक्षक बने। करिब दुई वर्ष अध्यापन गर्दा २०० देखि ३०० युवालाई जापान जाने प्रक्रियामा सहयोग गरेको उनी बताउँछन्। तर आफ्नो रुचि र भविष्य कुरियर तथा लजिस्टिक्स क्षेत्रमा देखेपछि उनी पुनः त्यही क्षेत्रमा फर्किए।
राइडरदेखि व्यवस्थापनसम्मका जिम्मेवारी सम्हाल्दा उनले व्यवसाय सञ्चालनका विभिन्न पक्ष बुझ्ने अवसर पाए। ग्राहकको समस्या समाधान, कर्मचारीसँग समन्वय र दैनिक सेवा व्यवस्थापनमा हासिल गरेको अनुभव नै आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्ने आधार बन्यो।
आफ्नै केही गर्ने अठोटसहित हमालले सन् २०२२ मा हुलागी लजिस्टिक्स प्रा.लि. स्थापना गरे। सुरुवाती समयमा आर्थिक अभाव, सञ्चालनका कठिनाइ र ग्राहकको विश्वास जित्नुपर्ने चुनौती थिए। ती समस्याबाट सिक्दै व्यवसाय अघि बढाएको उनको भनाइ छ।
हमालका अनुसार अहिले हुलागी लजिस्टिक्समार्फत १०० भन्दा बढी कर्मचारी रोजगारीसँग जोडिएका छन्। सामान्य तलबको जागिरबाट सुरु भएको यात्राले अरूलाई समेत काम दिने अवस्थामा पुर्याएकोमा उनी सन्तुष्ट छन्।
उनको अनुभवमा व्यवसाय अघि बढाउन लगानीसँगै धैर्य, निरन्तर सिकाइ र समस्या समाधान गर्ने क्षमता आवश्यक पर्छ। आफ्नै व्यवसायमा प्रविधि र डिजिटल प्रणाली प्रयोग गर्दा सेवा छिटो, सहज र पारदर्शी बनाउन सकिने व्यावहारिक ज्ञान पनि हासिल गरेको उनी बताउँछन्।
हमालको परिचय व्यवसायमा मात्र सीमित छैन। सन् २०१८ मा ‘राजनीति’ शीर्षकको गीतबाट सिर्जनात्मक यात्रा सुरु गरेका उनले ‘परदेशी’ र ‘पारिजात’ जस्ता गीतमार्फत आफ्ना भावना र विचार प्रस्तुत गरेका छन्। पढाइ, काम र व्यवसायको व्यस्तताबीच पनि उनले गीत–सङ्गीतप्रतिको रुचिलाई निरन्तरता दिएका छन्।
गाउँसँगको सम्बन्धलाई पनि उनले कायम राखेका छन्। उनका अनुसार कोभिड–१९ महामारीका बेला गाउँबजारको सुरक्षा तथा लकडाउन व्यवस्थापनसम्बन्धी गतिविधिमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका थिए। स्थानीय बाटो र सिँचाइका कुलो मर्मतलगायत सामुदायिक काममा पनि उनी सहभागी भए।
यी अनुभवले स्थानीय समस्या बुझ्न र समाधानका लागि समुदायसँग मिलेर काम गर्न प्रेरित गरेको हमाल बताउँछन्।
व्यवसाय र व्यवस्थापनमा सिकेका कुरा अब सिंजाको विकाससँग जोड्ने हमालको चाहना छ। उनको प्राथमिकतामा शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, किसानका समस्या र प्रविधिमैत्री सार्वजनिक सेवा छन्।
नागरिकले सामान्य सरकारी सेवा लिन अनावश्यक सास्ती भोग्न नपर्ने व्यवस्था, विद्यार्थीका लागि डिजिटल शिक्षाको अवसर र किसानका उत्पादनलाई बजारसँग जोड्ने प्रणाली आवश्यक रहेको उनको धारणा छ। विकासलाई सडक र भवनमा मात्र सीमित नगरी नागरिकको दैनिक जीवन सहज बनाउने सेवासँग जोड्नुपर्नेमा उनी जोड दिन्छन्।
सार्वजनिक खर्चको पारदर्शिता र व्यवस्थित सेवा प्रवाहलाई पनि उनले आफ्नो चासोको विषय बनाएका छन्।
सामाजिक काम गर्ने चाहनासँगै राजनीतिमा जोडिएका युवा नेता हमाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा सक्रिय छन्। उनले उपलब्ध गराएको विवरणअनुसार हाल उनी पार्टीको कर्णाली प्रदेश–काठमाडौं सम्पर्क विभागको सचिवको जिम्मेवारीमा छन्। पार्टीको पहिलो महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्य पदका लागि उम्मेदवारीसमेत दिएका थिए।
व्यवसाय सञ्चालन र रोजगारी सिर्जना गर्दा सिकेका कुरा सार्वजनिक जीवनमा उपयोग गर्ने उनको सोच छ। उनी आफूले अझै धेरै सिक्न र सुधार गर्न बाँकी रहेको स्वीकार गर्छन्। समस्या औँल्याउनेसँगै समाधानका लागि आफैँ अघि सर्नुपर्ने उनको विश्वास छ।
नराकोटको ग्रामीण परिवेशबाट सुरु भएको हमालको यात्रा अहिले उद्यम र राजनीतिसम्म आइपुगेको छ। आफ्नो भविष्य बनाउन संघर्ष गरेका उनी अब जन्मभूमिको भविष्य निर्माणमा योगदान दिने सपना बोकेर अघि बढिरहेका छन्।
